{"id":9631,"date":"2022-05-25T10:15:14","date_gmt":"2022-05-25T10:15:14","guid":{"rendered":"https:\/\/petinya.org\/blog\/?p=9631"},"modified":"2022-05-25T10:15:14","modified_gmt":"2022-05-25T10:15:14","slug":"dogal-afet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/petinya.org\/blog\/dogal-afet\/","title":{"rendered":"Do\u011fal Afet Nedir ve \u00d6zellikleri Nelerdir?"},"content":{"rendered":"

Do\u011fal Afetler<\/strong> do\u011fada meydana gelmi\u015f olan ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 ko\u015fullar\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu etkinin, bir \u015fekilde bir can ve mal kayb\u0131na neden oldu\u011fu olaylar b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak tan\u0131mlanabilir. Baz\u0131 \u00e7e\u015fit afetlerin meydana gelmelerinde insan fakt\u00f6r\u00fc de etkili olabilmektedir. Bu t\u00fcr afetlere ise be\u015feri afetler<\/em> ad\u0131 verilmektedir. Be\u015feri afetlere \u00f6rnek vermek gerekir ise; ter\u00f6r eylemleri, kazalar, kontrolden \u00e7\u0131kan n\u00fckleer faaliyetler ve bu t\u00fcr tesislerde meydana gelen kazalar, hava kirlili\u011fi, su kirlili\u011fi, \u00e7evre kirlili\u011fi, yang\u0131nlar, heyelan, erozyon ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lara ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fen afetler olarak s\u0131ralanabilmektedir.<\/p>\n

<\/span>Do\u011fal Olaylar\u0131n Afete Yol A\u00e7malar\u0131<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

Do\u011fal olaylar\u0131n do\u011fal afetlere d\u00f6n\u00fc\u015fmeleri ve bu \u015fekilde tan\u0131mlanabilir olmalar\u0131 i\u00e7in iki \u00f6nemli kriter mevcuttur. Bunlardan ilki, do\u011fal olaylar\u0131n \u00e7ok u\u00e7 seviyelerde ger\u00e7ekle\u015fmesidir. Bu t\u00fcr do\u011fal olaylar\u0131n \u00f6zellikle insan n\u00fcfusunun yo\u011fun olarak bulundu\u011fu kesimlerde ger\u00e7ekle\u015fme durumlar\u0131, bu olay\u0131n bir do\u011fal afete d\u00f6n\u00fc\u015fmesinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkiye sahiptir. \u00d6rnek vermek gerekirse; bir tsunaminin gemileri \u015fehirlerin i\u00e7erilerine dek s\u00fcr\u00fcklemesi, hortumlar\u0131n civarlar\u0131nda canl\u0131 cans\u0131z her varl\u0131\u011f\u0131 havaland\u0131rmas\u0131, \u00e7ok uzun s\u00fcren bir kurakl\u0131\u011f\u0131n insanlar\u0131 a\u00e7 b\u0131rakacak bir k\u0131tl\u0131\u011fa sebep olmas\u0131, 9 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen bir depremin \u015fehirlerde meydana getirebilece\u011fi y\u00fcksek tahribat ve can kay\u0131plar\u0131 olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n

Do\u011fal olaylar\u0131n do\u011fal afetlere d\u00f6n\u00fc\u015fmelerinde etkili olan ikinci kriter ise insanlar\u0131n do\u011fal afet bilin\u00e7lerinin var olmamas\u0131d\u0131r. Do\u011fal kaynakl\u0131 olaylar\u0131n, do\u011fal afetlere d\u00f6n\u00fc\u015fmelerinde insanlar\u0131n bu do\u011fal afetlere kar\u015f\u0131 bilin\u00e7li olup, daha \u00f6nceden tedbir alm\u0131\u015f olmalar\u0131 ve bu do\u011fal afet bilinci ile davranabilmeleri de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkili olabilmektedir. Do\u011fal olaylar\u0131n afetlere d\u00f6n\u00fc\u015fmelerinde as\u0131l belirleyici unsurlardan \u00f6nemli bir tanesi de, insanlar\u0131n do\u011fal ortamdan yararlanma \u015fekilleri ile be\u015feri ve ekonomik faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in se\u00e7tikleri ortam unsurudur. \u0130nsan n\u00fcfusunun bulunmu\u015f oldu\u011fu b\u00f6lgelerde, g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmadan ger\u00e7ekle\u015ftirilen her t\u00fcrl\u00fc faaliyet do\u011fal afet riskini art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

<\/span>Do\u011fal Afetlerin \u00d6zellikleri<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

Do\u011fal Afetlerin Genel \u00d6zellikleri <\/strong>olu\u015fumlar\u0131nda do\u011fa olaylar\u0131n\u0131n etkili olmalar\u0131, can ve mal kayb\u0131 ile do\u011fal kaynak kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 zarara u\u011fratm\u0131\u015f olmalar\u0131, aniden ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmalar\u0131, do\u011fal olay\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan itibaren insanlar taraf\u0131ndan engellenememeleri, ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olan bir do\u011fal afetin ba\u015fka bir do\u011fal afeti tetikleyebilmeleri olarak s\u0131ralanabilmektedir.<\/p>\n

Baz\u0131 do\u011fal afetlerin nerede ve hangi zamanlarda ger\u00e7ekle\u015febilecekleri insanlar taraf\u0131ndan tahmin edilebilmektedir. Depremlerin hangi fay hatlar\u0131 \u00fczerinde daha \u015fiddetli olabilecekleri, kaya d\u00fc\u015fmeleri, heyelan, sel ve \u00e7\u0131\u011f gibi do\u011fal olaylar bunlara \u00f6rnek olarak verilebilir.<\/p>\n

Baz\u0131 do\u011fal olaylar normal zamanlarda ve normal \u015fiddetlerde ger\u00e7ekle\u015ftikleri zaman do\u011fal afetlere yol a\u00e7mazlar. Ancak \u00f6rnek vermek gerekirse; k\u0131\u015f mevsiminde \u0130\u00e7 Anadolu ve Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinde meydana gelen don olaylar\u0131 herhangi bir zarara neden olmazken, bu b\u00f6lgelerde ilkbahar mevsiminde ger\u00e7ekle\u015fen don olaylar\u0131 tar\u0131m mahsullerine \u00e7ok ciddi zararlar vermektedir. Bu durum da bu olay\u0131 bir do\u011fal afet durumuna getirmektedir. Baz\u0131 do\u011fal afetler arkalar\u0131ndan ba\u015fka do\u011fal afetlerin meydana gelmelerini de tetikleyebilmektedirler. Bunlara \u00f6rnek olarak sel felaketlerinin ard\u0131ndan yo\u011fun bi\u00e7imde salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, depremlerin ard\u0131ndan heyelanlar ve yang\u0131nlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmeleri g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n

Do\u011fal Afetler<\/a> \u00fclkelerin ekonomik geli\u015fmi\u015flik seviyelerine paralel olarak farkl\u0131 d\u00fczeylerde olumsuz etkilere ve sonu\u00e7lara neden olabilmektedirler. Ayn\u0131 t\u00fcrde bir do\u011fal afet daha az geli\u015fmi\u015f bir \u00fclkede daha olumsuz ve y\u0131k\u0131c\u0131 etkilere sahip olabilmektedir. Do\u011fal afetler \u00fclkelerin ekonomilerine \u00fcretimde azalma, ihracat ve ithalat gibi ticari faaliyetlerde aksama, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen milli gelirin azalmas\u0131 gibi etkileri ile olumsuz y\u00f6nde tesir etmektedir.<\/p>\n

<\/span>Do\u011fal Afet T\u00fcrleri<\/span><\/h2>\n

<\/h2>\n