{"id":8678,"date":"2022-01-25T00:01:03","date_gmt":"2022-01-24T21:01:03","guid":{"rendered":"https:\/\/petinya.org\/blog\/?p=8678"},"modified":"2022-01-25T00:01:03","modified_gmt":"2022-01-24T21:01:03","slug":"simya-ile-kimya-arasindaki-farklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/petinya.org\/blog\/simya-ile-kimya-arasindaki-farklar\/","title":{"rendered":"Simya ile Kimya Aras\u0131ndaki Farklar ve Ortak \u00d6zellikler"},"content":{"rendered":"<p><strong>Simya ile Kimya Aras\u0131ndaki Farklar<\/strong> T\u00fcrk\u00e7eye Arap\u00e7adan gelen bir s\u00f6zc\u00fck olan simya kelimesinin k\u00f6keni \u00e7ok eskilere dayan\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok fazla kullan\u0131lmasa da \u015fimdinin modern kimyas\u0131n\u0131n temellerini olu\u015fturuyor. Kutsal kimya olarak da bilinen simyan\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f yeri bundan y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinde Eski M\u0131s\u0131r, Hindistan ve \u00c7in olarak biliniyor. Simya farkl\u0131 maddeleri bir araya getirerek sonu\u00e7lar elde etmeye yarayan \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. En bilindik tan\u0131m\u0131 ise de\u011fersiz metalleri alt\u0131na \u00e7evirme i\u015flemidir. Simya ile kimya, ortak \u00f6zellikleri sebebiyle s\u0131k s\u0131k birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lsa da simya ile kimya aras\u0131ndaki farklar\u0131 net \u015fekilde s\u0131ralamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck iksirini bulma \u00e7abas\u0131 da yine simyan\u0131n konusu i\u00e7ine girmektedir. Her ne kadar simya alan\u0131nda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lsa da simyan\u0131n bir bilim oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Bilim olmamas\u0131n\u0131n da t\u00fcrl\u00fc nedenleri vard\u0131r. <strong>Simya ile kimya<\/strong> ise birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereken kavramlard\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>Simya Nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>Simya b\u00fcy\u00fc ve sihir anlam\u0131na gelen Arap\u00e7a kelimelerden t\u00fcreyen ve T\u00fcrk\u00e7eye de \u00e7ok eski d\u00f6nemlerde giren bir kelimedir. Genel olarak de\u011fersiz bir metali alt\u0131na \u00e7evirmek olarak bilinse de bir\u00e7ok farkl\u0131 alanda kullan\u0131lan bir ilimdir. \u0130lim olarak isimlendirilmesinin nedeni ise simyan\u0131n bir <span style=\"color: #33cccc;\"><strong>bilim<\/strong><\/span> olarak literat\u00fcrde yerini almamas\u0131d\u0131r. Simya her ne kadar kimya ile s\u0131kl\u0131kla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lsa da ikisi de birbirinden son derece farkl\u0131d\u0131r. Ancak simyan\u0131n kimyan\u0131n temellerini olu\u015fturdu\u011funu da s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<h2><strong>Simya Neden Bilim Olamaz?<\/strong><\/h2>\n<p>Simyan\u0131n <span style=\"color: #33cccc;\"><strong>bilim<\/strong><\/span> olarak nitelendirilmemesinin birden fazla nedeni bulunuyor. Bu nedenlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda simyan\u0131n ciddi bir bilim dal\u0131ndan uzak oldu\u011fu da g\u00f6r\u00fclebilir. <strong>Simya neden bilim olamaz<\/strong> sorusunun yan\u0131t\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n<ul>\n<li>Simya ilminde sistematik bir bilgi birikimi bulunmuyor.<\/li>\n<li>Simya ilmi herhangi teorik temellere dayanm\u0131yor.<\/li>\n<li>Deney ve g\u00f6zleme dayal\u0131 olmayan \u00e7al\u0131\u015fmalar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/li>\n<li>Deneme ve yan\u0131lma y\u00f6ntemine dayanmaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yaln\u0131zca bu nedenler dahi simyan\u0131n bilim olarak nitelendirilmemesinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeller aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerde ya\u015fam\u0131\u015f bir\u00e7ok \u00f6nemli simyac\u0131 bulunuyor. Bu \u00fcnl\u00fc simyac\u0131lar yaln\u0131zca deneme yan\u0131lma y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurmakla kalmam\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 bilim dallar\u0131yla da u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bu bilim dallar\u0131n\u0131 karma olarak kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kullanarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bir\u00e7ok bilim dal\u0131n\u0131n temellerini de atmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>Kimya Nedir ve Simya ile \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Kimya nedir<\/strong> sorusu bir\u00e7ok ki\u015finin merak etti\u011fi konular aras\u0131nda yer al\u0131yor. Simya ile \u00e7ok fazla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan kimya bir bilim dal\u0131 olarak maddelerin ana yap\u0131s\u0131n\u0131 inceler. Ayn\u0131 zamanda maddelerin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerini ve \u00e7e\u015fitli birle\u015fim ve \u00fcretim y\u00f6ntemlerini de inceleme alan\u0131na al\u0131r. Kimyan\u0131n kendi alan\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 dal\u0131 vard\u0131r. Analitik kimya, organik kimya, fizikokimya, biyokimya, anorganik kimya gibi \u00e7e\u015fitli alt dallar\u0131 da bulunuyor. Simya alan\u0131nda yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kimya biliminin temellerinin at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>Simya ile Kimya Aras\u0131ndaki Farklar<\/strong><\/h2>\n<p>Kimya maddelerin yap\u0131s\u0131n\u0131 ve \u00f6zelliklerini inceler. Bu i\u015flemi yaparken de yap\u0131lan her i\u015flemi \u00e7e\u015fitli kanunlara ba\u011flar. Yeni kanunlar bularak daha sa\u011flam temellere dayanarak incelemeleri devam ettirir. Ayn\u0131 zamanda bir\u00e7ok alt dal\u0131n\u0131n olmas\u0131 da kimya alan\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00f6nemli dayanaklar olu\u015fturur. Kimyan\u0131n atas\u0131 olarak say\u0131lan simya ise teorik temellere dayanmayan \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. Her ikisi birbiri ile ili\u015fkili olsa da ikisi aras\u0131nda ciddi farklar vard\u0131r. <strong>Simya ile kimya aras\u0131ndaki farklar<\/strong> \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanabilir:<\/p>\n<ol>\n<li>Simyac\u0131lar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda her zaman deneme yan\u0131lma y\u00f6ntemlerini kullan\u0131rlar. Ancak kimya bilimi ile u\u011fra\u015fanlar ise maddelerin yap\u0131s\u0131 ve \u00f6zellikleri aras\u0131nda bir ili\u015fki kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunu da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda temel al\u0131rlar.<\/li>\n<li>Simyac\u0131lar maddelerin di\u011fer maddeler ile ili\u015fkilerini ayr\u0131 ayr\u0131 ele al\u0131rlar.<\/li>\n<li>Kimya bilimi ile ilgilenen ki\u015filer birtak\u0131m bilimsel y\u00f6ntemler kullan\u0131rlar. Bilgiyi \u00e7o\u011faltarak sistematik bir \u00e7al\u0131\u015fma yolu izlerler.<\/li>\n<li>Simyac\u0131lar\u0131n en temel amac\u0131 sonsuz bir zenginli\u011fe u\u011fra\u015fmakt\u0131r.<\/li>\n<li>Kimya bilimi ile u\u011fra\u015fanlar ise ekonomik maddeleri sentezleme ile ilgilenmi\u015flerdir. Bunlar\u0131 da insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n belirli alanlar\u0131nda kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Simya ile kimya izledikleri y\u00f6ntemler bak\u0131m\u0131ndan birbirinden ayr\u0131lsa da benzer olan y\u00f6nleri de yok denemez. Bu nedenle kimya biliminin tarihinde simyan\u0131n izlerine \u00e7ok s\u0131k bir \u015fekilde rastlanmaktad\u0131r. Simya ilmi ile u\u011fra\u015fan ki\u015filer kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kullanabilmek i\u00e7in bir\u00e7ok ara\u00e7 ve gere\u00e7 geli\u015ftirmeyi de ihmal etmemi\u015flerdir.<\/p>\n<h2><strong>Simya ile Kimyan\u0131n Ortak \u00d6zellikleri<\/strong><\/h2>\n<p>Simya ile kimya her ne kadar birbirinden farkl\u0131 olsa da ortak yanlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu da s\u00f6ylenebilir. Temelde her ikisinin de ortak ama\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. <strong>Simya ile kimyan\u0131n ortak \u00f6zellikleri<\/strong> ba\u015f\u0131nda hayat\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak geliyor. Yani her ikisinde de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 daha kolay bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebilmesine y\u00f6neliktir. Bununla birlikte her ikisinin inceleme alan\u0131 da ortakt\u0131r. Hem simya hem de kimya madde kavram\u0131n\u0131 inceler. Hem \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131 hem de temel hedefleri ayn\u0131 olsa da amaca giden yolda uygulad\u0131klar\u0131 y\u00f6ntemler bu iki kavram\u0131 birbirinden ay\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>Simyadaki \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n Modern Kimyaya Sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 Katk\u0131lar Nelerdir?<\/strong><\/h2>\n<p>Simyada yap\u0131lan birtak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar ayn\u0131 zamanda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kimyas\u0131na ciddi katk\u0131lar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimya bilimi hen\u00fcz ortada yokken simya ile u\u011fra\u015fanlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kimya alan\u0131nda kullan\u0131lan birtak\u0131m uygulamalardan yararlan\u0131yorlard\u0131r. Bunlar aras\u0131nda dam\u0131tma, sentezleme, ak\u0131nkanla\u015ft\u0131rma, mayalama, yumu\u015fatma gibi uygulamalar simyan\u0131n en \u00f6nemli a\u015famalar\u0131d\u0131r. Bu uygulamalar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kimyac\u0131lar taraf\u0131ndan da kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n yan\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde laboratuvarlarda kullan\u0131lan birtak\u0131m ara\u00e7lar da simyac\u0131lar taraf\u0131ndan <a href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/kamera-ne-zaman-icat-edildi\">icat<\/a> edilmi\u015ftir. Modern tasar\u0131mlar olmasa da eski d\u00f6nemlerde simyac\u0131lar \u015fu anki bir\u00e7ok laboratuvar malzemesinin en ilkel hallerini kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar aras\u0131nda eritme potalar\u0131, dam\u0131tma imbikleri, \u0131s\u0131tma kaplar\u0131, saklama kaplar\u0131 en bilindik simya malzemeleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. K\u0131sacas\u0131 <strong>simyadaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n modern kimyaya sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 katk\u0131lar <\/strong>olduk\u00e7a fazlad\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fam\u0131\u015f \u00d6nemli Simyac\u0131lar<\/strong><\/h2>\n<p>Ge\u00e7i\u015fme ya\u015fam\u0131\u015f \u00f6nemli simyac\u0131lar aras\u0131nda bir\u00e7ok isimden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tarihte farkl\u0131 bilim dallar\u0131yla da u\u011fra\u015fan bu ki\u015filer simya alan\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli geli\u015fmeler kaydetmi\u015flerdir. Tarihteki en \u00f6nemli simyac\u0131lar aras\u0131nda \u015fu isimlerden bahsedilebilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Aristo en \u00f6nemli simyac\u0131lar aras\u0131ndad\u0131r. Ate\u015f, hava, toprak ve su 4 elementi savunan \u00f6nemli bir isimdir.<\/li>\n<li>El Razi: Formik asidi bulan \u00f6nemli ki\u015filerdendir.<\/li>\n<li>Cabir Bin Hayyam: Kral suyunu bulmu\u015f ve ilerleyen zamanlarda ilk kimya laboratuvar\u0131n\u0131 kurmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130bn-i Sina: T\u0131p biliminde \u00f6nemli geli\u015fmeler kaydeden bir isimdir.<\/li>\n<li>Joachim Becher: Simya alan\u0131nda \u00f6nemli isimlerden biri olan Becher ise yanan cisimlerin <span style=\"color: #33cccc;\"><strong><a style=\"color: #33cccc;\" href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Filojiston_teorisi\" rel=\"noopener\">filojiston<\/a><\/strong><\/span> i\u00e7erdi\u011fini savunan ki\u015fidir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tarihte olduk\u00e7a \u00f6nemli bir\u00e7ok simyac\u0131 bulunuyor. Bu ki\u015filer ayn\u0131 zamanda T\u0131p, Metalurji, Kimya, Astroloji, Felsefe gibi bir\u00e7ok alanda da \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Simya ile Kimya Aras\u0131ndaki Farklar T\u00fcrk\u00e7eye Arap\u00e7adan gelen bir s\u00f6zc\u00fck olan simya kelimesinin k\u00f6keni \u00e7ok eskilere dayan\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok fazla kullan\u0131lmasa da \u015fimdinin modern kimyas\u0131n\u0131n temellerini olu\u015fturuyor. Kutsal kimya olarak da bilinen simyan\u0131n &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Simya ile Kimya Aras\u0131ndaki Farklar ve Ortak \u00d6zellikler\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/simya-ile-kimya-arasindaki-farklar\/#more-8678\" aria-label=\"Read more about Simya ile Kimya Aras\u0131ndaki Farklar ve Ortak \u00d6zellikler\">Devam\u0131n\u0131 Oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8682,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8678","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"views":613,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8678","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8678"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8678\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}