{"id":10123,"date":"2022-07-15T13:07:44","date_gmt":"2022-07-15T13:07:44","guid":{"rendered":"https:\/\/petinya.org\/blog\/?p=10123"},"modified":"2022-07-15T13:07:44","modified_gmt":"2022-07-15T13:07:44","slug":"birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/","title":{"rendered":"Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Nedenleri ve Sonu\u00e7lar\u0131 (1914-1918)"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck k\u00fcresel sava\u015flar\u0131n ilki say\u0131lan Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 hem T\u00fcrk hem de d\u00fcnya tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahiptir. <strong>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 nedenleri<\/strong>\u00a0olduk\u00e7a fazla olmakla birlikte sonu\u00e7lar\u0131 da d\u00fcnyan\u0131n tarihini de\u011fi\u015ftirecek niteliktedir. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan tablo olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc olmakla birlikte \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir insan zayiat\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Ne Zaman Ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong> 28 Temmuz 1914 tarihi ile ba\u015flay\u0131p sona ermesi 11 Kas\u0131m 1918 tarihini bulmu\u015ftur. Bu sava\u015fa d\u00fcnya sava\u015f\u0131 ad\u0131n\u0131n verilmesi sava\u015fa hem b\u00fcy\u00fck devletlerin hem de bu devletler yan\u0131nda ufak \u00e7apl\u0131 s\u00f6m\u00fcrgelerin kat\u0131lmas\u0131ndan kaynakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Birinci_Dunya_Savasi_Nedenleri\"><\/span>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Nedenleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<figure id=\"attachment_10125\" aria-describedby=\"caption-attachment-10125\" style=\"width: 1910px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10125\" title=\"Birinci-Dunya-Savasi-Baslamasi\" src=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Birinci-Dunya-Savasi-Baslamasi.jpg\" alt=\"Birinci Dunya Savasi Baslamasi\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Birinci-Dunya-Savasi-Baslamasi.jpg 1920w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Birinci-Dunya-Savasi-Baslamasi-768x432.jpg 768w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Birinci-Dunya-Savasi-Baslamasi-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-10125\" class=\"wp-caption-text\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 ba\u015flatan olay \u2013 Ar\u015fid\u00fck Suikast\u0131<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 nedenleri hem ekonomik hem de siyasidir. Bu nedenleri s\u0131ralamak gerekirse \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Almanya ve \u0130ngiltere aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ekonomik \u00e7apl\u0131 rekabet,<\/li>\n<li>Ham madde aray\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgelere hakim olma m\u00fccadelesi,<\/li>\n<li>Silahlanma yar\u0131\u015f\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla ilerleme kaydedilmesi,<\/li>\n<li>Frans\u0131z ihtilalleri s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan milliyet\u00e7ilik d\u00fc\u015f\u00fcncesi,<\/li>\n<li>Frans\u0131zlar\u0131n Almanlar\u0131n elinden Alsas Loren\u2019deki k\u00f6m\u00fcr yataklar\u0131n\u0131 almak istemesi,<\/li>\n<li>Devletler aras\u0131ndaki blola\u015fma s\u00fcreci,<\/li>\n<li>Avusturya ile Rusya\u2019n\u0131n Balkanlardaki \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131,<\/li>\n<li>Siyasi birlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendine \u00e7ok ge\u00e7 gelen Almanya ve \u0130talya\u2019n\u0131n s\u00f6m\u00fcrge aray\u0131\u015f\u0131na girmesi ve siyasi dengeleri kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bunlar sava\u015f\u0131n as\u0131l nedenleridir. Ancak sava\u015f\u0131 ba\u015flatan olay bunlardan biraz daha farkl\u0131d\u0131r.\u00a0<strong>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 ba\u015flatan olay<\/strong>\u00a0Saraybosna ziyareti s\u0131ras\u0131nda Avusturya Macaristan Veliaht\u0131 olan Ferdinand\u2019\u0131n S\u0131rpl\u0131 bir \u00f6\u011frenci taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesidir. S\u0131rpl\u0131 \u00f6\u011frenci Princip\u2019in bu hareketi sonras\u0131nda Avusturya- Macaristan Devleti, S\u0131rbistan\u2019a sava\u015f ilan etmi\u015ftir. Bu olay da Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n\u0131 yaratan en \u00f6nemli olay olmu\u015ftur.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Birinci_Dunya_Savasi_Hangi_Ulkeler_Arasinda_Oldu\"><\/span>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Hangi \u00dclkeler Aras\u0131nda Oldu?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na kat\u0131lan \u00fclkeler olduk\u00e7a fazlad\u0131r. Ancak temelde iki sava\u015fan grup vard\u0131r ve \u00fclkeler de bu gruplar\u0131n saf\u0131nda yer alm\u0131\u015flard\u0131r. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, \u0130tilaf Devletleri ile \u0130ttifak Devletleri aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10126\" aria-describedby=\"caption-attachment-10126\" style=\"width: 1910px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10126\" title=\"Birinci-Dunya-Savasi-Taraflar\" src=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Birinci-Dunya-Savasi-Taraflar.jpg\" alt=\"Birinci Dunya Savasi Taraflar\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Birinci-Dunya-Savasi-Taraflar.jpg 1920w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Birinci-Dunya-Savasi-Taraflar-768x432.jpg 768w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Birinci-Dunya-Savasi-Taraflar-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-10126\" class=\"wp-caption-text\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Taraflar<\/figcaption><\/figure>\n<ul>\n<li>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Itilaf_Devletleri_Grubu\"><\/span>\u0130tilaf Devletleri Grubu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu grupta yer alan devletleri aras\u0131nda \u0130ngiltere, Fransa, Rusya ilk s\u0131rada gelmektedir. 1915 tarihinden sonra ise gruba \u0130talya, Japonya, Romanya, Yunanistan, Brezilya, ABD ve Portekiz de d\u00e2hil olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130ttifak grubunda yer alan \u00fclkeler i\u00e7erisinde ise Almanya, Avusturya-Macaristan \u0130mparatorlu\u011fu yer alm\u0131\u015ft\u0131r. 1915 tarihine kadar \u0130talya da bu gruba d\u00e2hil olmu\u015ftur. Daha sonra \u0130talya grup de\u011fi\u015ftirerek \u0130tilaf Devletleri saf\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tarihten sonra \u0130ttifak grubunda Osmanl\u0131 Devleti ile Bulgaristan da kendine yer edinmi\u015ftir.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Osmanli_Devleti_Birinci_Dunya_Savasina_Neden_Girdi\"><\/span>Osmanl\u0131 Devleti Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na Neden Girdi?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na girme nedeni<\/strong>\u00a0bir\u00e7ok farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan a\u00e7\u0131klanabilir. Osmanl\u0131 Devleti sava\u015f ilk ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015ftir. Daha sonra Almanya, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin hem jeopolitik konumunda hem de Halifelik g\u00fcc\u00fcnden yararlanarak sava\u015fta \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Bu nedenle de Osmanl\u0131 Devleti\u2019nden sava\u015f girmek konusunda s\u00f6z ald\u0131.<\/p>\n<p>\u0130tilaf Devletleri ise Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin sava\u015fa girmemesi konusunda \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapm\u0131\u015f ve kapit\u00fclasyonlar\u0131n kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 ve maddi yard\u0131m verilece\u011fi s\u00f6z\u00fc vermi\u015ftir. Ancak o d\u00f6nemde y\u00f6netimde olan \u0130ttihat ve Terakkiperver partisi Almanlar\u0131n sava\u015f\u0131 kazanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. E\u011fer Almanlar yan\u0131nda sava\u015f kat\u0131lma karar\u0131 al\u0131n\u0131rsa daha \u00f6nceden kaybedilen topraklar\u0131 geri alma umudu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10127\" aria-describedby=\"caption-attachment-10127\" style=\"width: 1910px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10127\" title=\"Midilli-Kruvazoru\" src=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Midilli-Kruvazoru.jpg\" alt=\"Midilli Kruvazoru\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Midilli-Kruvazoru.jpg 1920w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Midilli-Kruvazoru-768x432.jpg 768w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Midilli-Kruvazoru-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-10127\" class=\"wp-caption-text\">Midilli Kruvaz\u00f6r\u00fc \u2013 Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na Girmesi<\/figcaption><\/figure>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye dayanarak tek yanl\u0131 bir \u015fekilde kapit\u00fclasyonlar\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015f ve Rus limanlar\u0131n\u0131 bombalayan Alman gemileri olan Goeben ve Breslav\u2019\u0131 \u00a0korumas\u0131 alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu gemilerin isimlerini de Yavuz ve Midilli olarak de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Bu hareket ise Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin sava\u015fa girdi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Osmanli_Devletinin_Savasa_Girmesi_ile_Acilan_Cepheler\"><\/span>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Sava\u015fa Girmesi ile A\u00e7\u0131lan Cepheler<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin sava\u015f girmesi sonras\u0131nda bir\u00e7ok cephe a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu cephelerin her birinde b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleler verilmi\u015ftir. Baz\u0131lar\u0131n\u0131 kazan\u0131rken baz\u0131lar\u0131n\u0131 kaybeden Osmanl\u0131 Devleti, sava\u015fa girerek sava\u015f\u0131n alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015f ve sava\u015f\u0131n tamamen farkl\u0131 bir y\u00f6nde ilerlemesine neden olmu\u015ftur. <strong>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 cepheler<\/strong>\u00a0ise \u015funlard\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kafkasya_Cephesi_ve_Ozellikleri\"><\/span>Kafkasya Cephesi ve \u00d6zellikleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan ilk cephedir. Bu cephede Osmanl\u0131 tamamen Ruslarla sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1914 senesinin Aral\u0131k ay\u0131nda Ruslar, Do\u011fu Anadolu\u2019ya sald\u0131rm\u0131\u015f ve \u00e7ok so\u011fuk bir d\u00f6nem y\u00fcz\u00fcnden Enver Pa\u015fa taraf\u0131ndan bu cephede yeterli ba\u015far\u0131 sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu cephede ba\u015far\u0131s\u0131z olman\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli nedenleri vard\u0131r. Ayn\u0131 zamanda verilen asker kayb\u0131 da sava\u015f\u0131n en ac\u0131 yanlar\u0131ndan biri olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rl\u0131ks\u0131z olarak Do\u011fu so\u011fu\u011funa maruz kalan askerler donarak \u00f6lm\u00fc\u015f ve yakla\u015f\u0131k olarak 90 bin asker kayb\u0131 verilmi\u015ftir. Bu cephede bir kur\u015fun dahi s\u0131kamadan \u015fehit olan binlerce askerimiz vard\u0131r. Sar\u0131kam\u0131\u015f\u2019ta verilen bu asker kayb\u0131 sonras\u0131nda 1916 senesinde Ruslar hem Mu\u015f hem de Trabzon\u2019u ele ge\u00e7irmi\u015ftir. Daha sonra Mu\u015f ve Bitlis Mustafa Kemal taraf\u0131ndan geri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu cephenin kapanmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedeni de 1917 y\u0131l\u0131nda Rusya\u2019da patlak veren Rus \u0130htilali&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10128\" aria-describedby=\"caption-attachment-10128\" style=\"width: 1910px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10128\" title=\"1.dunya-savasi-cepheler\" src=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1.dunya-savasi-cepheler.jpg\" alt=\"1.dunya savasi cepheler\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1.dunya-savasi-cepheler.jpg 1920w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1.dunya-savasi-cepheler-768x432.jpg 768w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1.dunya-savasi-cepheler-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-10128\" class=\"wp-caption-text\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Cepheler<\/figcaption><\/figure>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kanal_Cephesi_ve_Ozellikleri\"><\/span>Kanal Cephesi ve \u00d6zellikleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti, M\u0131s\u0131r\u2019da yeniden h\u00e2kimiyet kurmak ve S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131\u2019n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmek i\u00e7in Kanal Cephesi\u2019ni a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu cephe a\u00e7\u0131l\u0131rsa \u0130ngilizler kendi s\u00f6m\u00fcrgelerine yard\u0131m g\u00f6nderemeyecek ve t\u00fcm askeri ba\u011flant\u0131lar\u0131 kesilecekti. Bu cephe bir nevi Almanlar\u0131n iste\u011fi \u00fczerine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1915 tarihinde a\u00e7\u0131lan bu cephede gerekli haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131lmadan sald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130ngilizler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok ciddi ba\u015far\u0131 elde edilememi\u015ftir. Bu cephedeki m\u00fccadele sonras\u0131nda \u0130ngilizler Sina Yar\u0131madas\u0131&#8217;n\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015flerdir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hicaz_ve_Yemen_Cephesi_Ozellikleri\"><\/span>Hicaz ve Yemen Cephesi \u00d6zellikleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Osmanl\u0131 kuvvetleri sava\u015f s\u0131ras\u0131nda kutsal yerleri korumak i\u00e7in de sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Hicaz ve Yemen cephesi de bu cephelerdendir. Yine \u0130ngilizlere kar\u015f\u0131 sava\u015fan Osmanl\u0131 kuvvetleri ayn\u0131 zamanda Araplarla da m\u00fccadele etmek durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu cephede yine \u0130ngilizler \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc eline ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Irak_Cephesi_ve_Ozellikleri\"><\/span>Irak Cephesi ve \u00d6zellikleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130ngilizler, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130ran \u00fczerine ilerleyi\u015fi durdurmak ve ayn\u0131 zamanda da Ruslarla birle\u015fmek i\u00e7in Irak Cephesi\u2019ni a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu cephenin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n bir di\u011fer nedeni de Irak petrollerini ele ge\u00e7irmektir. Burada Osmanl\u0131lar, \u0130ngilizlere kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 elde etmi\u015ftir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Suriye_ve_Filistin_Cephesi_Ozellikleri\"><\/span>Suriye ve Filistin Cephesi \u00d6zellikleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Suriye ve Filistin Cephesi&#8217;nde Osmanl\u0131 Devleti kuvvetlerine Y\u0131ld\u0131r\u0131m Ordular\u0131 Komutan\u0131 olarak Alman General olan Liman Von Sanders komuta etmi\u015ftir. Daha sonra bu general g\u00f6revden al\u0131nm\u0131\u015f ve yerine de Mustafa Kemal getirilmi\u015ftir. Mustafa Kemal bu cephede \u0130ngilizler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar elde etmi\u015f ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 korumak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck m\u00fccadele vermi\u015ftir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Galicya_Romanya_ve_Makedonya_Cephesi_Ozellikleri\"><\/span>Gali\u00e7ya, Romanya ve Makedonya Cephesi \u00d6zellikleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Osmanl\u0131 Devleti<\/a>\u2019nin kendi topraklar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 cephelerdir. 1916- 1917 senelerinde Avrupa cephelerinde sava\u015fa kat\u0131lan Osmanl\u0131 ordusu bu cephelerde Romanya, Rusya ve Fransa\u2019ya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Burada ama\u00e7 kendi m\u00fcttefiklerine destek vermek ve sava\u015f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmakt\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Canakkale_Cephesi_ve_Ozellikleri\"><\/span>\u00c7anakkale Cephesi ve \u00d6zellikleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<figure id=\"attachment_10129\" aria-describedby=\"caption-attachment-10129\" style=\"width: 1910px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10129\" title=\"Canakkale-cephesi-mustafa-kemal\" src=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Canakkale-cephesi-mustafa-kemal.jpg\" alt=\"Canakkale cephesi mustafa kemal\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Canakkale-cephesi-mustafa-kemal.jpg 1920w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Canakkale-cephesi-mustafa-kemal-768x432.jpg 768w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Canakkale-cephesi-mustafa-kemal-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-10129\" class=\"wp-caption-text\">\u00c7anakkale Cephesi \u2013 Mustafa Kemal<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00c7anakkale Cephesi, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131lan ve b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131n elde edildi\u011fi \u00f6nemli cephelerden biridir. Bu cephede T\u00fcrk milletinin azim ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyaya duyurulmu\u015ftur. \u0130tilaf Devletleri\u2019nin \u00c7anakkale Cephesi&#8217;ni a\u00e7mas\u0131ndaki en temel neden Rusya\u2019ya yard\u0131m g\u00f6ndermektir. Ayn\u0131 zamanda Almanya\u2019n\u0131n Avrupa\u2019ya ilerlemesini durdurmak ve \u0130stanbul ile Bo\u011fazlar\u0131 alarak Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni tam olarak sava\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmakt\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere bu cephe ile birlikte M\u0131s\u0131r \u00fczerindeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 garantiye alarak buralardaki petroller \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmay\u0131 hedefliyordu. \u0130ngilizler 1915 y\u0131l\u0131nda \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019ndan ge\u00e7mek istese de Nusret May\u0131n Gemisi taraf\u0131ndan d\u00f6k\u00fclen toplar nedeni ile ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015ft\u0131r. Denizden ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131klar\u0131nda ise bu sefer karadan sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015flerdir.<\/p>\n<p>25 Nisan tarihinde Gelibolu Yar\u0131madas\u0131\u2019nda bulunan <a href=\"https:\/\/www.tarihiolaylar.com\/tarihi-olaylar\/seddulbahir-cephesi-828\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sedd\u00fclbahir<\/a> ve Ar\u0131burnu k\u0131y\u0131lar\u0131na \u0130ngilizler taraf\u0131ndan y\u00fckl\u00fc miktarda asker \u00e7\u0131karmas\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Ama\u00e7lar\u0131 ise \u00c7anakkale\u2019yi karadan ge\u00e7mektir. Avusturya ve Yeni Zelandal\u0131 askerlerden olu\u015fan Anzaklar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 \u0130tilaf Devletleri burada hem Mustafa Kemal hem de askerleri ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015flerdir. Osmanl\u0131 ordusu bu cephede \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zaferler kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Hem \u0130stanbul hem de Bo\u011fazlar b\u00fcy\u00fck bir tehlikeden kurtulmu\u015ftur. \u00c7anakkale Cephesi&#8217;nin kazan\u0131lmas\u0131 ile birlikte sava\u015f\u0131n s\u00fcresi de uzam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"ABDnin_Birinci_Dunya_Savasina_Girmesi\"><\/span>ABD\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na Girmesi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<figure id=\"attachment_10130\" aria-describedby=\"caption-attachment-10130\" style=\"width: 1910px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10130\" title=\"abdnin-birinci-dunya-savasina-girmesi\" src=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/abdnin-birinci-dunya-savasina-girmesi.jpg\" alt=\"abdnin birinci dunya savasina girmesi\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/abdnin-birinci-dunya-savasina-girmesi.jpg 1920w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/abdnin-birinci-dunya-savasina-girmesi-768x432.jpg 768w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/abdnin-birinci-dunya-savasina-girmesi-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-10130\" class=\"wp-caption-text\">ABD\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na Girmesi<\/figcaption><\/figure>\n<p>1914&#8217;te Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 patlak verdi\u011finde, Ba\u015fkan\u00a0Woodrow Wilson , Amerikal\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun tercih etti\u011fi bir pozisyon olan tarafs\u0131zl\u0131k tutumunu belli bir s\u00fcre devam ettirdi. Bununla birlikte, \u0130ngiltere, Amerika&#8217;n\u0131n en yak\u0131n ticaret ortaklar\u0131ndan biriydi ve d\u00fczenli olarak ABD \u0130ngiltere ile gemiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ticareti sa\u011fl\u0131yordu. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda \u0130ngiltere&#8217;ye giden birka\u00e7 ABD gemisi Alman denizalt\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan hasar g\u00f6rd\u00fc veya batt\u0131. \u015eubat 1915&#8217;te Almanya, \u0130ngiltere \u00e7evresindeki sava\u015f b\u00f6lgesine giren tarafs\u0131z olsun olmas\u0131n t\u00fcm gemilere kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z sava\u015f ilan etti. Bir ay sonra Almanya, bir Alman kruvaz\u00f6r\u00fcn\u00fcn\u00a0\u00f6zel bir Amerikan gemisi\u00a0olan\u00a0William P. Frye&#8217;yi bat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.\u00a0Ba\u015fkan Wilson \u00f6fkeliydi, ancak Alman h\u00fck\u00fcmeti \u00f6z\u00fcr diledi ve sald\u0131r\u0131y\u0131 talihsiz bir hata olarak nitelendirdi.<\/p>\n<p>7 May\u0131s&#8217;ta, \u0130ngilizlerin sahip oldu\u011fu\u00a0Lusitania\u00a0gemisi,\u00a0\u0130rlanda k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n hemen a\u00e7\u0131klar\u0131nda uyar\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n\u00a0torpille bat\u0131r\u0131ld\u0131. 128&#8217;i Amerikal\u0131 olmak \u00fczere 1.198 \u00f6ld\u00fc. Alman h\u00fck\u00fcmeti,\u00a0Lusitania&#8217;n\u0131n\u00a0cephane ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0iddia etse de ABD tazminat talep etti.Bu zaman i\u00e7erisinde Almanya silahs\u0131z yolcu ile ticaret gemilerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na son verdi. A\u011fustos ay\u0131nda Almanya, silahs\u0131z gemileri bat\u0131rmadan \u00f6nce yolcular\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flama s\u00f6z\u00fc verdi. Ancak kas\u0131m ay\u0131nda bir \u0130talyan gemisini uyar\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n bat\u0131r\u0131p 27 Amerikal\u0131 dahil 272 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olmas\u0131yla ABD kamuoyunda geri d\u00f6n\u00fclmez bir \u015fekilde aleyhte d\u00fc\u015f\u00fcnceler kazand\u0131.<\/p>\n<p>1917&#8217;de, M\u00fcttefiklere yani \u0130tilaf Devletleri&#8217;ne kar\u015f\u0131 y\u0131pratma sava\u015f\u0131n\u0131 kazanmaya kararl\u0131 olan Almanya, sava\u015f b\u00f6lgesi sular\u0131nda s\u0131n\u0131rs\u0131z sava\u015f\u0131n yeniden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. \u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra, Amerika Birle\u015fik Devletleri Almanya ile diplomatik ili\u015fkilerini kesti ve bundan birka\u00e7 saat sonra Amerikan gemisi\u00a0Housatonic\u00a0bir Alman U-botu taraf\u0131ndan bat\u0131r\u0131ld\u0131.\u00a0Kongre, 22 \u015eubat&#8217;ta ABD&#8217;yi sava\u015fa haz\u0131r hale getirmeyi ama\u00e7layan 250 milyon dolarl\u0131k bir silah tahsisat\u0131 tasar\u0131s\u0131n\u0131 kabul etti.\u00a0Mart ay\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda Almanya, d\u00f6rt ABD ticari gemisini daha bat\u0131rd\u0131 ve 2 Nisan&#8217;da Ba\u015fkan Wilson Kongre&#8217;nin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karak Almanya&#8217;ya kar\u015f\u0131\u00a0bir sava\u015f ilan\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.\u00a0D\u00f6rt g\u00fcn sonra iste\u011fi kabul edildi ve ABD sava\u015fa girmi\u015f oldu.<\/p>\n<p><strong>ABD\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na girmesi<\/strong> ile birlikte sava\u015f ger\u00e7ek anlamda bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve \u00e7ok geni\u015f bir sahaya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015fa \u0130tilaf Devletleri yan\u0131nda kat\u0131lan ABD sayesinde sava\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de \u0130tilaf Devletleri&#8217;ne ge\u00e7mi\u015ftir. ABD sava\u015fa girdikten sonra sava\u015f\u0131n s\u00fcresi k\u0131salm\u0131\u015f ve ABD&#8217;nin ard\u0131ndan Yunanistan da sava\u015fa dahil olmu\u015ftur. Ayr\u0131cae Bulgaristan da sava\u015ftan \u00e7ekilme karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. ABD ba\u015fkan\u0131 Wilson sava\u015f bitmeden \u00f6nce Wilson ilkelerini yay\u0131nlayarak sava\u015f sonras\u0131ndaki d\u00fczene en hakim devlet haline gelmeyi ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wilson_Ilkeleri_Nelerdir\"><\/span>Wilson \u0130lkeleri Nelerdir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<figure id=\"attachment_10131\" aria-describedby=\"caption-attachment-10131\" style=\"width: 1910px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10131\" title=\"wilson-ilkeleri\" src=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/wilson-ilkeleri.jpg\" alt=\"wilson ilkeleri\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/wilson-ilkeleri.jpg 1920w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/wilson-ilkeleri-768x432.jpg 768w, https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/wilson-ilkeleri-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-10131\" class=\"wp-caption-text\">Wilson \u0130lkeleri Nelerdir?<\/figcaption><\/figure>\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Wilson taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bar\u0131\u015f ilkeleri aras\u0131nda \u015funlar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>Sava\u015f sonras\u0131nda yenen devletler hi\u00e7bir durumda yenilenlerden toprak almayacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Bar\u0131\u015f antla\u015fmalar\u0131 tamamen a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde yap\u0131lacak ve gizli antla\u015fmalara kesinlikle yer verilmeyecektir.<\/li>\n<li>Sava\u015f ve bar\u0131\u015f s\u0131ras\u0131nda denizlerde ekonomik serbest ticaret sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik kararlar al\u0131nacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Devletler aras\u0131nda bir sorun oldu\u011funda bu sorunlar Milletler Cemiyeti&#8217;nde \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Osmanl\u0131 Devleti topraklar\u0131nda T\u00fcrklerin \u00e7ok oldu\u011fu yerlerde egemenlik hakk\u0131 T\u00fcrklerin olacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Silahlanma yar\u0131\u015f\u0131na son verilerek her devletin birbirine garanti vermesi sa\u011flanacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Bo\u011fazlar t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n ticaretine a\u00e7\u0131k bir hale getirilecektir.<\/li>\n<li>Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Polonya devleti kurulacakt\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130talya&#8217;n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131nan milliyet \u00e7izgileri do\u011frultusunda yeniden d\u00fczenlenecektir.<\/li>\n<li>T\u00fcm Rus topraklar\u0131n\u0131n i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Avusturya-Macaristan&#8217;\u0131n kendi kaderini tayin etme f\u0131rsat\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Balkan co\u011frafyas\u0131nda yeni s\u0131n\u0131rlar \u00e7izilip Romanya, S\u0131rbistan ve Karada\u011f\u00a0 devletleri kurulacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Bel\u00e7ika i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinden tamamen bo\u015falt\u0131lacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Alsas-Loren b\u00f6lgesi Fransa Devleti&#8217;ne geri verilecektir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ancak bu ilkeler yeteri kadar ba\u015far\u0131 elde etmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ngiliz, \u0130talyan ve Frans\u0131zlar bu ilkeleri kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Ayn\u0131 zamanda ABD\u2019ye de ters d\u00fc\u015fmemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fgalleri gizleme amac\u0131yla da mandac\u0131l\u0131k rejimini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Birinci_Dunya_Savasi_Sonuclari\"><\/span>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Sonu\u00e7lar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ile birlikte t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n dengeleri bozulmu\u015f ve farkl\u0131 olu\u015fumlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f sonunda kaybedenler \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bedeller \u00f6derken kazanan devletler daha da g\u00fc\u00e7lenmi\u015ftir. Bu sava\u015f sonucunda imparatorluk rejimleri y\u0131k\u0131larak ulus devletleri kurulmu\u015ftur. \u00c7ok a\u011f\u0131r anla\u015fma \u015fartlar\u0131 nedeniyle bir\u00e7ok devlet fakirle\u015fme derecesine gelmi\u015ftir.\u00a0<strong>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131<\/strong>\u00a0aras\u0131nda \u015funlar say\u0131labilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Asya ve Avrupa devletleri aras\u0131ndaki dengeler bozulmu\u015ftur.<\/li>\n<li>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu, Avusturya-Macaristan,Rus ve Alman \u0130mparatorluklar\u0131 y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>Yeni siyasi rejimler do\u011fmu\u015ftur.<\/li>\n<li>\u00c7ekoslovakya, Polonya, Litvanya, Ukrayna, Estonya ve Macaristan gibi yeni devletler kurulmu\u015ftur.<\/li>\n<li>Yenilen devletlere \u00e7ok a\u011f\u0131r tazminatlar \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmi\u015ftir.<\/li>\n<li>Sava\u015f, d\u00fcnyan\u0131n ekonomik dengesini de\u011fi\u015ftirdi, Avrupa \u00fclkelerini bor\u00e7 i\u00e7inde b\u0131rakt\u0131 ve ABD&#8217;yi d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen end\u00fcstriyel g\u00fcc\u00fc ve alacakl\u0131s\u0131 haline getirdi.<\/li>\n<li>\u00c7ok a\u011f\u0131r anla\u015fmalar imzalanarak 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;na ortam yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>S\u00f6m\u00fcrgecilik Mandac\u0131l\u0131k ad\u0131n\u0131 alarak devletlerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine devam edilmi\u015ftir.<\/li>\n<li>Sava\u015f\u0131n en k\u00e2rl\u0131 devleti \u0130ngiltere olurken bu sava\u015f s\u0131ras\u0131nda \u00c7arl\u0131k Rusya y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f yerine Sovyet Rusya kurulmu\u015ftur.<\/li>\n<li>Bu sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ilk defa kimyasal silah, deniz alt\u0131 ve u\u00e7ak ile tank gibi sava\u015f ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130srail \u00fclkesinin temelleri bu sava\u015f ile at\u0131lm\u0131\u015f ve bir\u00e7ok \u00fclkede rejim de\u011fi\u015fimleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya\u2019da kom\u00fcnizm h\u00e2kim olmu\u015ftur. Almanya\u2019da Nazizim h\u00e2kim olurken \u0130talya\u2019da Fa\u015fizm \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de ise Cumhuriyet rejimi kurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p><em>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;nda, 6 milyonu sivil ve 10 milyonu asker olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k 16 milyondan fazla insan\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc tahmin edilmektedir.<\/em><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Birinci_Dunya_Savasi_Sonrasinda_Imzalanan_Antlasmalar\"><\/span>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Sonras\u0131nda \u0130mzalanan Antla\u015fmalar<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 V. Mehmet Re\u015fad\u2019d\u0131r. Bu d\u00f6nemde bir\u00e7ok devlet gibi Osmanl\u0131 da ciddi toprak kay\u0131plar\u0131na u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda imzalanan antla\u015fmalar ise \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n<ul>\n<li>Almanya ile Versay Antla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131.<\/li>\n<li>Avusturya ile St. Germain Antla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131.<\/li>\n<li>Macaristan ile Triyanon imzaland\u0131<\/li>\n<li>Bulgaristan ile N\u00f6yyi Antla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131.<\/li>\n<li>Osmanl\u0131 Devleti ile Sevr Antla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sevr Antla\u015fmas\u0131 T\u00fcrk Milli M\u00fccadelesinin ba\u015flamas\u0131na neden antla\u015fmad\u0131r. Bu m\u00fccadele sonras\u0131nda Sevr Antla\u015fmas\u0131 uygulanamam\u0131\u015f yerine Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 imzalanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em><br \/>\n<a href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/viyana-kusatmasi\/\">I. ve II. Viyana Ku\u015fatmas\u0131 Sonu\u00e7lar\u0131<\/a><br \/>\n<\/em><\/p><\/blockquote>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0130\u00e7indekiler<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"\u0130\u00e7indekiler Tablosunu A\u00e7\/Kapat\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 eztoc-toggle-hide-by-default' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Birinci_Dunya_Savasi_Nedenleri\" >Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Nedenleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Birinci_Dunya_Savasi_Hangi_Ulkeler_Arasinda_Oldu\" >Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Hangi \u00dclkeler Aras\u0131nda Oldu?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Itilaf_Devletleri_Grubu\" >\u0130tilaf Devletleri Grubu<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Osmanli_Devleti_Birinci_Dunya_Savasina_Neden_Girdi\" >Osmanl\u0131 Devleti Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na Neden Girdi?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Osmanli_Devletinin_Savasa_Girmesi_ile_Acilan_Cepheler\" >Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Sava\u015fa Girmesi ile A\u00e7\u0131lan Cepheler<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Kafkasya_Cephesi_ve_Ozellikleri\" >Kafkasya Cephesi ve \u00d6zellikleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Kanal_Cephesi_ve_Ozellikleri\" >Kanal Cephesi ve \u00d6zellikleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Hicaz_ve_Yemen_Cephesi_Ozellikleri\" >Hicaz ve Yemen Cephesi \u00d6zellikleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Irak_Cephesi_ve_Ozellikleri\" >Irak Cephesi ve \u00d6zellikleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Suriye_ve_Filistin_Cephesi_Ozellikleri\" >Suriye ve Filistin Cephesi \u00d6zellikleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Galicya_Romanya_ve_Makedonya_Cephesi_Ozellikleri\" >Gali\u00e7ya, Romanya ve Makedonya Cephesi \u00d6zellikleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Canakkale_Cephesi_ve_Ozellikleri\" >\u00c7anakkale Cephesi ve \u00d6zellikleri<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#ABDnin_Birinci_Dunya_Savasina_Girmesi\" >ABD\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na Girmesi<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Wilson_Ilkeleri_Nelerdir\" >Wilson \u0130lkeleri Nelerdir?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Birinci_Dunya_Savasi_Sonuclari\" >Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Sonu\u00e7lar\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#Birinci_Dunya_Savasi_Sonrasinda_Imzalanan_Antlasmalar\" >Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Sonras\u0131nda \u0130mzalanan Antla\u015fmalar<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck k\u00fcresel sava\u015flar\u0131n ilki say\u0131lan Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 hem T\u00fcrk hem de d\u00fcnya tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahiptir. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 nedenleri\u00a0olduk\u00e7a fazla olmakla birlikte sonu\u00e7lar\u0131 da d\u00fcnyan\u0131n tarihini de\u011fi\u015ftirecek &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Nedenleri ve Sonu\u00e7lar\u0131 (1914-1918)\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/petinya.org\/blog\/birinci-dunya-savasi-nedenleri-ve-sonuclari\/#more-10123\" aria-label=\"Read more about Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 Nedenleri ve Sonu\u00e7lar\u0131 (1914-1918)\">Devam\u0131n\u0131 Oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10124,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-10123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"views":358,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10123"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10123\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/petinya.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}