- İnandığı, düşündüğü gibi davranmama, özü sözü bir olmama huyu, ikiyüzlülük.
İslamda RİYA
(الرياء)
Allah için yapılması gereken amel ve ibadeti kullara gösteriş olsun diye yapma anlamında ahlâk terimi.
Sözlükte görmek anlamındaki re’y kökünden türeyen riyâ (riâ’), hadislerde ve ahlâka dair eserlerde -süm’a (şöhret peşinde olma) kelimesiyle birlikte- saygınlık kazanma, çıkar sağlama gibi dünyevî amaçlarla kendisinde üstün özellikler bulunduğuna başkalarını inandıracak tarzda davranma şeklinde açıklanır. Kaynaklarda dünyevî konulardaki riyakârlıklara yer yer değinilse de (meselâ bk. Muhâsibî, er-RiǾâye, s. 183-184; Gazzâlî, III, 297-299) daha çok ihlâs ve sıdk kavramlarının karşıtı olan riya üzerinde durulmuştur. Riya, Allah’tan başkasının hoşnutluğunu kazanma düşüncesiyle amelde ihlâsı terketme (et-TaǾrîfât, riyâǿ md.); Allah’a itaat eder görünerek kulların takdirini kazanmayı isteme (Gazzâlî, III, 297); ibadeti Allah’tan başkası için yapma, ibadetleri kullanarak dünyevî çıkar peşinde olma; Allah’ın emrini yerine getirmek maksadıyla değil insanlara gösteriş olsun diye iyilik yapma (Kurtubî, V, 422; XX, 212); insanların görmesi ve takdir etmesi için ibadeti açıktan yapma (İbn Hacer, XXIV, 130) vb. şekillerde tanımlanmıştır.
Kendisine dua edildiğini duyan herkes buna sevinir ve o kişiye karşı yakınlık hisseder. Bu karşılıksız, içten gelen bir durumdur. Niyetin barışmak içinse bu durumu daha da güzelleştirir. Riyanın anlamı ikiyüzlülüktür. Burada ikiyüzlülük bir durum söz konusu değildir.
riya ne demektir, riya ne demek, riya nedir
Riya Ne Demektir?
RİYA NEDİR?
Sözlükte “göstermek, gösteriş yapmak” anlamlarına gelen riya, dinî bir kavram olarak, sırf Allah rızası için yapılması gereken ibadetleri ve güzel davranışları kendini beğendirmek ve insanlara göstermek amacıyla yapmak demektir. Riya, yapılan ibadet ve güzel amellerin sevabını ortadan kaldırır (Bakara, 2/264). Riyanın iki sebebi vardır: İmândaki zayıflık; mal, mülk, makam ve şöhret gibi dünyalık hırsı. Gerçek îmân sahipleri, ibadet, fiil ve davranışlarını Allah rızası için yaparlar, insanların şöyle ya da böyle değerlendirmelerine itibar etmezler (Mâide, 5/54). Bir hadiste riyanın gizli şirk olduğu belirtilmiştir (Ahmed, V, 428). Riya daha çok nâfile ibadetlerde olursa da farzlarda olması da mümkündür. Hz. Peygamber, âhirette, kahraman desinler diye savaşanların, cömert desinler diye infak edenlerin, âlim desinler diye ilim öğrenen ve öğretenlerin, güzel okuyor desinler diye Kur’ân okuyanların yüzüstü cehenneme atılacaklarını bildirmiştir (Müslim, İmâre, 152; Nesâî, Cihâd, 22; Müsned, 2/322). (M.C.)
Cevap: Riya Ne Demektir?